opgave 1Staatsinrichting van Nederland
12phet eerste deel van de grondwet van 1848
Hieronder staan vier uitspraken naar aanleiding van de grondwetswijziging van
1848.
1 Alle schoolgaande kinderen moeten vanaf 1848 naar een openbare school.
2 Alle volwassenen krijgen het recht van vereniging en vergadering.
3 Alle volwassenen krijgen vanaf 1848 kiesrecht.
4 Alle volwassenen met stemrecht krijgen vanaf 1848 meer invloed op het
bestuur van het land.

Geef van elke uitspraak aan of deze
juist of
onjuist is.
21pDrie politieke stromingen:
− katholieke stroming
− protestantse stroming
− socialistische stroming

Geef van elke politieke leider aan bij welke politieke stroming hij hoort.
32pHieronder staan vier uitspraken van politieke partijen:
1 Het is goed voor Nederland, als een protestants gezin de kinderen naar een
‘School met de Bijbel’ kan sturen.
2 De rijken worden rijker; de arbeiders worden uitgebuit en zij hebben geen
rechten.
3 Alleen mensen uit de hogere burgerij kunnen beoordelen of het land goed
geregeerd wordt.
4 Wij accepteren wat de paus over het gezag van de overheid zegt.
Vier politieke partijen:
a ARP
b Liberale Bond
c RKSP
d SDAP

Geef van elke uitspraak aan bij welke politieke partij deze past.
Let op! Vul
alleen een letter in.
41pEen gedeelte van een lied:
Bij welke groep hoort de schrijver van dit lied?
A bij de communisten
B bij de confessionelen
C bij de liberalen
D bij de socialisten
51pAletta Jacobs
Hieronder staan vier uitspraken over de politiek rond 1900.
Welke uitspraak past bij Aletta Jacobs?
A Alleen jongens moeten naar school.
B Artsen moeten alleen de rijken helpen.
C Mannen en vrouwen moeten allebei stemrecht krijgen.
D Vrouwen moeten voor het huishouden zorgen.
61peen foto van een demonstratie voor vrouwenkiesrecht (rond 1910)
Op het spandoek staat ‘Neemt allen deel aan de optocht en meeting,
zondag 15 februari om 12 uur aan de Ruiterkade.’
Welke groep mensen is op de foto aan het demonstreren?
A feministen
B katholieken
C protestanten
D socialisten
71peen foto van een ‘School met de Bijbel’
Welk grondrecht past bij de foto?
A recht op gelijke behandeling
B vrijheid van meningsuiting
C vrijheid van onderwijs
D vrijheid van vereniging en vergadering
81peen optocht van katholieke gelovigen in de jaren veertig
Welk grondrecht past bij de foto?
A vrijheid van godsdienst
B vrijheid van onderwijs
C vrijheid van vergadering
91pIn 1960 was er een groot tekort aan woningen. Daarom vond de Tweede Kamer
dat er extra woningen moesten worden gebouwd. Het kabinet weigerde dit,
omdat er niet genoeg bouwvakkers waren. Daarop moest het kabinet aftreden.
Welke uitspraak bij de tekst is juist?
Bij een ruzie tussen het kabinet en de Tweede Kamer
A bepaalt de koning(in) wie gelijk heeft.
B is de Tweede Kamer de baas.
C worden de leden van de Tweede Kamer ontslagen.
101pprins Willem-Alexander
In 1998 werd prins Willem-Alexander lid van het Internationaal Olympisch
Comité (IOC). Daarbij is de afspraak gemaakt dat de minister-president voortaan
wil weten wat de prins in dit comité zegt of doet.
Waarom wil de minister-president dat weten?
A Omdat de minister-president bepaalt wat voor werk de prins moet doen voor
het IOC.
B Omdat de minister-president beslist of de prins mag meedoen aan de
Olympische Spelen.
C Omdat de minister-president politiek verantwoordelijk is voor wat de prins
doet.
112pHieronder staan vier uitspraken over de Nederlandse staatsinrichting:
1 De leden van het parlement vertegenwoordigen de bevolking.
2 De regering kiest eens in de drie jaar de leden van de Tweede Kamer.
3 In een democratie is een meerderheid nodig om een wet aan te nemen.
4 De leden van de Tweede Kamer kunnen geen besluit nemen zonder de
minister.

Geef van elke uitspraak aan of deze
juist of
onjuist is.
121pHet volgende is bekend:
− Er zitten 150 leden in.
− De leden worden rechtstreeks door de burgers gekozen.
− Een belangrijke taak van deze instelling is om wetsvoorstellen goed te
keuren of af te keuren.
Welke instelling wordt bedoeld?
A de Eerste Kamer
B de regering
C de Staten-Generaal
D de Tweede Kamer
132pHieronder staan vier uitspraken over de totstandkoming van wetten:
1 De Eerste Kamer kan veranderingen aanbrengen in wetsvoorstellen.
2 De Eerste Kamer neemt een wetsvoorstel aan als minstens de helft van de
aanwezige leden vóór stemt.
3 De koning(in) keurt wetsvoorstellen goed vóórdat de Tweede Kamer dat
doet.
4 De koning(in) zet een handtekening onder elke wet.

Geef van elke uitspraak aan of deze
juist of
onjuist is.
141pIn sommige gemeenten wordt een referendum gehouden over de benoeming
van een nieuwe burgemeester.

Ben jij
vóór of
tegen een referendum? Verklaar je keuze met behulp van
één argument.
151pOp een dag steelt Jan veel geld van zijn baas. Hij wordt betrapt en moet voor de
rechter verschijnen. Jan geeft aan dat hij geen geld heeft om een advocaat te
betalen. Als hij werkelijk te weinig geld heeft voor zijn verdediging, zal de
overheid de kosten van een advocaat betalen.
Welk begrip past bij deze tekst?
A emancipatie
B kiesrecht
C ombudsman
D rechtsbijstand
162pDeze invulopdracht gaat over de rechtspraak.
Iemand die mogelijk een misdrijf heeft gepleegd, is een (……...). Hij wordt
verdedigd door een (………). De (………) klaagt iemand aan die mogelijk een
misdrijf heeft gepleegd.
Enkele personen:
1 advocaat
2 officier van justitie
3 ombudsman
4 politieagent
5 verdachte

Vul de nummers in op de juiste plaats.
Let op! Elk nummer mag maar één
keer worden gebruikt. Er blijven twee nummers over.
173pHieronder staan vijf uitspraken over de Nederlandse staatsinrichting:
1 De leden van de Staten-Generaal kiezen de leden van de Tweede Kamer.
2 De minister-president is leider van het kabinet.
3 De Vereniging voor Vrouwenkiesrecht is in het jaar 2000 opgericht.
4 Ministers hoeven zich niet aan de wet te houden.
5 Rechters zijn onafhankelijk en onpartijdig.

Geef van elke uitspraak aan of deze
juist of
onjuist is.