bronnen

Eindexamen turks havo 2001, tijdvak 1

bij dit examen

De vragen kunnen gesloten zijn (meerkeuzevragen) of open.
Schrijf al je antwoorden op het examenpapier dat je van je school hebt gekregen.
Noteer bij de meerkeuzevragen alleen de hoofdletter die hoort bij het goede antwoord.
Beantwoord de open vragen uitsluitend in het Nederlands, tenzij anders is aangegeven.

opgave 1Tekst 1 Gülmenin yile tirici Özelli i

In dit artikel wordt gesteld dat behalve mensen ook bepaalde dieren kunnen lachen.
■ a In welke alinea wordt dat gesteld? b Noteer ook van welke tak van wetenschap de stelling afkomstig is en c waar die tak van wetenschap voor het eerst beoefend werd. Het antwoord mag naar keuze in het Turks of het Nederlands.
■ A a da verilen önermelerin hangisi do rudur? A Amerikal N. Cousins, bilinmeyen bir hastal ktan kurtuldu. B Berlin Hayvanat Bahçesinin uzman , gorillerin kendili inden gülme krizine girdi ini ke fetti. C L. Berk, gülmenin neden sa l kl oldu u konusunda önemli verilere ula t . D W. Fry, bir insan…

■ A a da verilen önermelerin hangisi do rudur? A Amerikal N. Cousins, bilinmeyen bir hastal ktan kurtuldu. B Berlin Hayvanat Bahçesinin uzman , gorillerin kendili inden gülme krizine girdi ini ke fetti. C L. Berk, gülmenin neden sa l kl oldu u konusunda önemli verilere ula t . D W. Fry, bir insan n, bir toplulu a k yasla kendi ba na otuz kez daha az güldü ünü ke fetti.

■ Bu makale u bölümlerden olu uyor: I Giri ; II somut bir örnek; III sa l k verileri; IV ba ka veriler. Hangi paragraf(lar) n hangi bölüme ait oldu unu belirt. I Giri II somut bir örnek III sa l k verileri IV ba ka veriler A 1 2 – 3 4 – 5 B 1 – 2 3 – 4 5 – 6 – 7 C 1 – 2 – 3 4 – 5 – 6 7
■ ‘Gülmenin yile tirici Özelli i’ konusunu i leyen bu makeleyle, yazar A baz bilim adamlar n n bu konudaki kar t görü lerini özetliyor. B bir bilim adam olarak bu konudaki görü ünü sunuyor. C birçok bilim adam n n savundu u tezi özetliyor. D kendisi, yazar olarak ya ad tecrübeleri özetliyor.
■ Duyulan kahkahan n hangi özelli i di er insanlar n da gülmesine neden oluyor? A Kahkahan n müzikalli i. B Kahkahan n tekrarlanmas . C Kahkahan n tiz ya da kal n olmas . D Kahkahan n uzun veya k sa olmas .

opgave 2Tekst 2 Yabanc dil yay nlar …

opgave als beeld van het examen
■ A a da belirtilen görü ler hangi ah slara aittir? 1 Bat l baz ülkeler, yabanc dil yay nlar n kendi kültürlerini yayman n bir arac olarak dagörüyorlar. 2 D ardan al nan yabanc dil yay nlar pahal d r. Bunlar,Türkiye’de daha ucuza mal edilebilir. 3 Okullar komisyonculuk yapmak yerine, e itim i iyle…

■ A a da belirtilen görü ler hangi ah slara aittir? 1 Bat l baz ülkeler, yabanc dil yay nlar n kendi kültürlerini yayman n bir arac olarak dagörüyorlar. 2 D ardan al nan yabanc dil yay nlar pahal d r. Bunlar,Türkiye’de daha ucuza mal edilebilir. 3 Okullar komisyonculuk yapmak yerine, e itim i iyle u ra mal d rlar. 4 Ülkemize daha fazla döviz kazand rabilmek için yabanc dil yay nlar ndan al nan Katma De er Vergisi dü ürülmelidir. ah slar: Görü ler: a Atilla Akba … b Oktay Sinano lu … c Emrah Özpirinççi … d Kemal Karaba … Doe het zó op je antwoordblad ( voorbeeld ): ah slar: Görü ler: a 1

■ A a daki paragraflardan hangileri içerik olarak ayn konuyu i liyor? A 4 ve 5 B 4 ve 6 C 5 ve 7 D 6 ve 8
■ A a daki ifadelerden hangisi bu makalenin içeri ini en iyi ekilde yans t yor? A Dil yay nlar alan ndaki ithalat n s n rland r larak, ihracata yönelinmesi gerekti ine dikkat çekmek. B Yabanc dil e itimindeki kaliteye devletin dikkatini çekmek. C Yabanc dil yay nlar konusundaki sorunlara devletin…

■ A a daki ifadelerden hangisi bu makalenin içeri ini en iyi ekilde yans t yor? A Dil yay nlar alan ndaki ithalat n s n rland r larak, ihracata yönelinmesi gerekti ine dikkat çekmek. B Yabanc dil e itimindeki kaliteye devletin dikkatini çekmek. C Yabanc dil yay nlar konusundaki sorunlara devletin dikkatini çekmek. D Yay nc lar n, yabanc dil yay nlar ndan haks z kazanç sa lad klar na dikkat çekmek.

■ In welke alinea vat de schrijver de wensen van de uitgevers samen?

opgave 3Tekst 3 O imdi Büyükada’da

Kies bij iedere open plek het juiste antwoord uit de gegeven mogelijkheden.
101p
A eleman
B irket
C yer
111p
A otobüsle
B taksiyle
C yürüyerek
121p
A belki
B galiba
C herhalde
D zaten
131p
A büyük masraf
B i sahas
C kafa yormak
D organizasyon
141p
A etkili
B hzl
C huzurlu
D snrl
151p
A adann
B çamzn
C hastann
161p
A ancak
B çünkü
C hemen
171p
A belediye
B esnaflar
C faytoncular
D Turing
181p
A imreniyor
B kahroluyor
C seviniyor
D a ryor
191p
A havas da
B müterisi de
C yerlisi de
201p
A bahsedilen
B kaydedilen
C tamir edilen
D yklacak

opgave 4Tekst 4 Anadolu’nun “nazar ve … ”

opgave als beeld van het examen
■ Welk woord in de tekst heeft een betekenis die overeenkomt met het woord ‘dilek’?
■ Nazar ve dilek ile ‘iç konu ma’ (1. paragraf) aras nda olan ili ki hangi paragrafta anlat l yor? A 2. paragraf. B 3. paragraf. C 4. paragraf. D 5. paragraf. E 6. paragraf.
opgave als beeld van het examen
■ A a daki ‘dilek’lerden hangisi uygun de ildir? A bir hastal ktan kurtulmak. B çocuk sahibi (anne) olmak. C evlenmek. D gençle mek. E nazara kar korunmak.
■ ‘Nazar ve dilek folkloru’ hangi insan grubu aras nda ara t r ld ? A çocuklar. B erkekler. C kad nlar. D mutsuz insanlar.
■ Aanvankelijk geloofde Eftal plikçio lu niet in de magische werking van de nazar boncu u (de gelukskraal). Pas later begon hij daarin te geloven. Citeer de zin waarin hij de reden hiervoor geeft.

opgave 5Tekst 5 Köy Enstitüleri Unutulmad …

opgave als beeld van het examen
■ Citeer de zin die de missie en het belang van het oprichten van “E itmen Okullar ” benadrukt en samenvat.
■ Köy Enstitüleri’nin olu mas n sa layan temel dü ünce unlardan hangisine aittir? A Engin Tonguç B Hasan Ali Yücel C smail Hakk Tonguç D Mustafa Kemal Atatürk
■ Bu metne göre Köy Enstitüleri’nin sa lad yararlar aras nda unlardan hangisi yer alm yor ? A Çok say da okulun ülkeye kazand r lmas . B Cumhuriyet rejiminin sa lamla t r lmas . C nsanlar n kendi kendisini yeti tirmesi. D Ülkede ilk olarak okuma- yazma seferberli inin ba lat lmas .
■ Bu enstitülerin y k lmas na sebep olan kesimlerin kar ç kma nedeni yazara göre neydi? A Bu enstitülerin sa kanat politikac lar n desteklemesi. B Halk n bu enstitülerce bilinçlendirilmesi sonucu belli gruplar n kazanc n n engellenmesi. C So uk sava n bu enstitülerce desteklenmesi. D Türkiye‘deki…

■ Bu enstitülerin y k lmas na sebep olan kesimlerin kar ç kma nedeni yazara göre neydi? A Bu enstitülerin sa kanat politikac lar n desteklemesi. B Halk n bu enstitülerce bilinçlendirilmesi sonucu belli gruplar n kazanc n n engellenmesi. C So uk sava n bu enstitülerce desteklenmesi. D Türkiye‘deki ekonomik düzelme sonucu bu tür enstitülere gerek kalmamas .

■ Yazar n Köy Enstitüleri‘ne yakla m nas ld r? A gerçekçi B idealist C karamsar D özlemli

opgave 6Tekst 6 Dilimiz “Ça da Korsanlarla” …

opgave als beeld van het examen
■ Metnin kurulu u nas ld r? A giri – durum tan m – yazar n görü ü. B giri – soru + aç klama – sonuç. C giri – tez ortaya koyma – tart ma.
De auteur raadpleegt het ‘Türkçe Sözlük’.
■ Welke van onderstaande combinaties komen daarin wel voor en welke niet? I korsan devlet II korsan kasetçilik III korsan kitap IV korsan marka V korsan miting VI korsan radyo VII korsan sözcük Noteer de nummers van de betreffende combinaties als volgt op je antwoordblad: Combinaties die wel…

■ Welke van onderstaande combinaties komen daarin wel voor en welke niet? I korsan devlet II korsan kasetçilik III korsan kitap IV korsan marka V korsan miting VI korsan radyo VII korsan sözcük Noteer de nummers van de betreffende combinaties als volgt op je antwoordblad: Combinaties die wel voorkomen: Combinaties die niet voorkomen: ……… ………

■ Ba l ktaki “ça da korsanlar”la kastedilen nedir? A baz dil tamlamalar B hava korsanlar C komik insanlar
■ Yazar “illegal” davran a olan ilgiyi neye ba l yor? A dilbilimsel etkenler. B ekonomik etkenler. C hukuki etkenler. D tarihi etkenler.

opgave 7Tekst 7 te Ünlü Ayaspa a

351p
Wat is volgens de tekst het meest kenmerkend voor het stadsdeel Beyolu?
Het antwoord mag naar keuze in het Turks of in het Nederlands gegeven worden.
361p
Ayaspaa hangi adla daha çok tannyor?
A Adalar.
B Gümüsuyu.
C Kabata.
D Pera.
E Taksim.
F Üsküdar.
371p
17. yy.’dan 19. yy.’a kadar ilk apartmanlar yaplmadan önce Ayaspaa neydi?
A Bo arazi.
B Hristiyan mezarl.
C Müze bahçesi.
D Padiah’n çay bahçesi.
382p
Wat zijn de twee belangrijkste redenen dat de huizen in Ayaspaa niet voor nieuwbouw
afgebroken kunnen/mogen worden?
Het antwoord mag naar keuze in het Turks of het Nederlands gegeven worden.
391p
Ayaspaa’daki apartman dairelerinin m2 al fiyatlar hangi miktarlar arasnda deiiyor?
A 1200 – 3000 dolar.
B 2000 – 3000 dolar.
C 2500 – 3000 dolar.
Lees bij de volgende vragen steeds eerst de opgave voordat je de bijhorende tekst raadpleegt.

opgave 8Tekst 8 Kahvenin Dünyaya Yay l

Je hebt van iemand gehoord dat de teelt van de koffieboon zijn oorsprong vindt in
Zuid-Amerika.
401p
Je wilt weten of dit waar is of niet en wat dit artikel hierover zegt.
Noteer op je antwoordblad of dit waar is of niet waar.
Noteer ook het nummer van de desbetreffende alinea.

opgave 9Tekst 9 Mikro makineler günlük …

Je bent benieuwd op welke wijze de micro-apparaatjes (“mikro makineler”) het leven in
de toekomst zullen beïnvloeden.
411p
Citeer de uitspraak die hierover in dit artikel wordt gedaan.

opgave 10Tekst 10 Bu Yaz Kom unuz …

Je wilt weten wie voor het eerst op het idee is gekomen van toerisme in Europa.
421p
Geeft dit artikel daar informatie over?
Zo ja, citeer dan de zin waarin die informatie staat.

opgave 11Tekst 11 Ünlüler ne yap yor?

Je surft met je vriend(in) op Internet om een idee te krijgen van nieuwe films en jullie
zien deze tekst. Jullie houden allebei van films met een sociaal-culturele inhoud die
tegelijk nogal kritisch zijn.
431p
43 Welke 2 films moeten jullie kiezen?
Noteer op je antwoordblad het nummer van de betreffende films.
Einde