Eindexamen tehatex havo 2025, tijdvak 1

Noem nog drie aspecten van het beeld die bijdragen aan de belangrijke status van de paus. Bernini maakte ook een marmeren portretbuste van de paus. Je ziet de buste op figuur 2. Op afbeelding 1 zie je een detail. figuur 2 Bekijk het detail op afbeelding 1 . Bernini was beroemd om zijn vakmanschap. Dit is bijvoorbeeld te zien aan de vormgeving van de kraag. Verder slaagde hij erin om de ouderdom van de paus op een levensechte manier te verbeelden.

De familie Barberini woonde en werkte in een groot paleis in Rome. Het paleis werd begin zeventiende eeuw verbouwd in de stijl van de barok. Op afbeelding 2 zie je een recente foto van het paleis. Figuur 3 toont de plattegrond en figuur 4 de ingang. figuur 3 figuur 4 a paleistuin b trap ontworpen door Bernini c trap ontworpen door Borromini Bekijk afbeelding 2 en figuur 3 en 4 . Voor een gebouw in de stijl van de barok is de architectuur van dit paleis vrij sober. Toch herken je de barok onder meer aan de sterk naar voren uitstekende (zij)vleugels.

Beschrijf nog drie kenmerken van de barok aan de hand van het exterieur en/of van de plattegrond. Bernini en de architect Franceso Borromini ontwierpen destijds twee bijzondere trappen(huizen) aan weerszijden van de centrale ingang. Op de plattegrond van figuur 3 (zie b) en op afbeelding 3 en 4 zie je het trappenhuis dat Bernini ontwierp. De trap leidt naar een ontvangstkamer. Bekijk afbeelding 3 en 4 . Dit trappenhuis is zo ontworpen dat het de gasten haast dwingt om hun pas te vertragen, elkaar te zien en/of te spreken. Zo kunnen de beelden die in de nissen geplaatst zijn, aanleiding geven voor een gesprek in het trappenhuis.

Beschrijf twee aspecten van het trapontwerp die vernieuwend en/of dynamisch waren. Paus Urbanus VIII zou Bernini ooit begroet hebben met de volgende woorden: "Het is voor u een groot geluk om de paus te mogen ontmoeten, maar het geluk is voor mij nog veel groter dat u, Bernini, leeft tijdens mijn ambtsperiode als paus." Uit het citaat is af te leiden dat de paus veel betekenis hechtte aan de duurzame verbintenis met een groot en veelzijdig kunstenaar. De familie Barberini had dan ook belangen bij de aanstelling van een kunstenaar zoals Bernini aan het hof.

Geef twee belangen die de familie moet hebben gehad bij de langdurige aanstelling van een kunstenaar, zoals Bernini, aan het hof. Tijdens de verbouwing van het paleis overleed de hoofdarchitect. Bernini kreeg de leiding over de afbouw van het paleis, omdat hij goede contacten had met de familie. Borromini moest onder zijn leiding verder werken, ook al was hij als vernieuwend architect en uitstekend ingenieur geschikter geweest dan Bernini voor deze taak. Stelling: Sociale vaardigheden en invloedrijke contacten zijn net zo belangrijk voor een carrière van een kunstenaar als het maken van vernieuwend werk.

Op afbeelding 7 zie je de voorgevel van Huis Tassel. Het huis past in het negentiende-eeuwse straatbeeld met vrij smalle, hoge herenhuizen. De gevel bevat een voor die tijd bijzondere combinatie van materialen: natuursteen, veel glas en ijzer. Toch wekt de gevel vooral een voorname, klassieke indruk.

Noem drie aspecten van de gevel die bijdragen aan die voorname, klassieke indruk. Laat materiaalgebruik buiten beschouwing. Op figuur 5 zie je een plattegrond van de begane grond van een standaardtype herenhuis uit de negentiende eeuw. Op figuur 6 zie je links de plattegrond van de begane grond en rechts de eerste verdieping van Huis Tassel. figuur 5 figuur 6 1 ingang 5 studeerkamer 2 hal 6 keuken 3 trap 7 huisbioscoop 4 eet-/woonkamer

Geef op basis van figuur 5 en 6 drie verschillende voorbeelden waaruit die speelsere vormgeving van Huis Tassel blijkt. Bekijk afbeelding 8, 9 en 10 . Op afbeelding 8, 9 en 10 zie je delen van het interieur van Huis Tassel. Je ziet dat verschillende kunstdisciplines en ambachten samenkomen in een totaalkunstwerk.

Geef nog drie andere kenmerken van de Art Nouveau die je ziet in het interieur van Huis Tassel. Horta had tijdens zijn leerjaren als architect gewerkt onder de leiding van Alphonse Balat. Balat gaf leiding aan de bouw van de koninklijke botanische kassen in België. Horta had hier ervaring met ijzeren constructies opgedaan. Hoewel ijzeren constructies al bekend waren van bouwwerken zoals bruggen, kassen en stations, gold de toepassing ervan in een woonhuis, zoals Huis Tassel, als zeer vernieuwend.