opgave 1Tekst 1 Ban de armoede
Alinea 1 en 2 hebben ten opzichte van elkaar elk een eigen functie. Benoem die functie
door een van de volgende functiewoorden te kiezen: constatering, conclusie, oorzaak,
samenvatting, uitwerking, verklaring en voorbeeld.
11p
Wat is de functie van alinea 1? Kies als antwoord één van bovenstaande functiewoorden.
Wat is de functie van alinea 1? Kies als antwoord één van bovenstaande functiewoorden.21p
Wat is de functie van alinea 2? Kies als antwoord één van bovenstaande functiewoorden.
Wat is de functie van alinea 2? Kies als antwoord één van bovenstaande functiewoorden.“Vandaag de dag vraagt men zich bezorgd af of niet door de ideeën van elders het erfgoed
van de Verlichting wordt aangetast.” (regels 26-28)
32p
Waarom is die bezorgdheid, gelet op alinea 4, onterecht?
Waarom is die bezorgdheid, gelet op alinea 4, onterecht?Gebruik voor je antwoord maximaal 20 woorden.
“De tegenstelling tussen arm en rijk is niet Gods werk. Ze is ook niet het werk van de
natuur. Ze is mensenwerk.” (regels 64-66)
41p
Op welke wijze wordt deze uitspraak in de tekst Ban de armoede aannemelijk gemaakt?
Door te verwijzen naar de economische gevolgen van politieke gedragingen.
Door te verwijzen naar verschillen in inkomen en levensomstandigheden.
Door te verwijzen naar voorbeelden van een confrontatie tussen culturen.
Op welke wijze wordt deze uitspraak in de tekst Ban de armoede aannemelijk gemaakt? Door te verwijzen naar de economische gevolgen van politieke gedragingen. Door te verwijzen naar verschillen in inkomen en levensomstandigheden. Door te verwijzen naar voorbeelden van een confrontatie tussen culturen.52p
Om welke reden zou het Westen zich verplicht moeten voelen om ten strijde te trekken
Om welke reden zou het Westen zich verplicht moeten voelen om ten strijde te trekkentegen de mensonterende armoede in een groot deel van de wereld, gelet op alinea 4?
Gebruik maximaal 25 woorden.
63p
Om welke reden zou het Westen zich aangesproken moeten voelen om ten strijde te trekken
Om welke reden zou het Westen zich aangesproken moeten voelen om ten strijde te trekkentegen de mensonterende armoede in een groot deel van de wereld, gelet op alinea 5?
Gebruik maximaal 25 woorden.
“Waarom duurt het dan zo ontzaglijk lang voordat we iets ondernemen?” (regels 74-75)
72p
Wat is blijkens het vervolg van de tekst het belangrijkste excuus om niets te ondernemen?
Wat is blijkens het vervolg van de tekst het belangrijkste excuus om niets te ondernemen?Gebruik maximaal 15 woorden.
81p
Welke conclusie kan worden getrokken uit alinea 6?
Het is ondoenlijk de armoede binnen enkele jaren te laten verdwijnen.
Het rijke Westen heeft geen baat bij het bestrijden van de armoede elders.
Het verbeteren van de wereldeconomie lost de armoede niet op.
Het vergt betrekkelijk weinig middelen om de armoede in de wereld te bestrijden.
Welke conclusie kan worden getrokken uit alinea 6? Het is ondoenlijk de armoede binnen enkele jaren te laten verdwijnen. Het rijke Westen heeft geen baat bij het bestrijden van de armoede elders. Het verbeteren van de wereldeconomie lost de armoede niet op. Het vergt betrekkelijk weinig middelen om de armoede in de wereld te bestrijden.“Het Westen houdt willens en wetens een internationale orde in stand die voor
systematische scheefgroei van de welvaart zorgt.” (regels 112-115)
91p
Welke functie heeft deze zin ten opzichte van de voorafgaande alinea, alinea 6?
beschrijft een argument.
beschrijft een conclusie.
beschrijft een doel.
beschrijft een gevolg.
Welke functie heeft deze zin ten opzichte van de voorafgaande alinea, alinea 6?Deze zin
beschrijft een argument. beschrijft een conclusie. beschrijft een doel. beschrijft een gevolg.“De klacht is dat het Westen zelf de ideeën van de Verlichting niet langer serieus neemt.
Dit verwijt zouden we ons moeten aantrekken.” (regels 150-153)
102p
Waarom zouden juist wij ons dit moeten aantrekken, gelet op het tekstgedeelte van alinea 1
Waarom zouden juist wij ons dit moeten aantrekken, gelet op het tekstgedeelte van alinea 1en 2?
Gebruik maximaal 20 woorden.
“Why do they hate us? vroegen de Amerikanen zich (…) verbijsterd af.” (regels 141-143)
Blijkens alinea 9 hangt de afkeer van Amerika samen met het verwijt dat het Westen zelf de
ideeën van de Verlichting niet langer serieus neemt.
111p
Welk Verlichtingsidee zou door het Westen onvoldoende serieus worden genomen, gelet op
Het idee dat alle mensen gelijke rechten hebben.
Het idee dat alle mensen gelijkwaardig zijn.
Het idee dat de mens een vrij wezen is.
Het idee dat de mens een wezen is met gezond verstand.
In het Afrikaanse land Malawi kwam in 1994 een einde aan de dictatuur. Het land werd een 
Welk Verlichtingsidee zou door het Westen onvoldoende serieus worden genomen, gelet opalinea 9?
Het idee dat alle mensen gelijke rechten hebben. Het idee dat alle mensen gelijkwaardig zijn. Het idee dat de mens een vrij wezen is. Het idee dat de mens een wezen is met gezond verstand. In het Afrikaanse land Malawi kwam in 1994 een einde aan de dictatuur. Het land werd een democratie met veelbelovende vooruitzichten. Nu, acht jaar later, is het land armer dan
ooit. Dertig procent van alle Malawianen lijdt honger en twintig procent is besmet met het
aidsvirus. Er is niemand van de regering die er ook maar één nacht wakker van ligt.
Volgens een voormalige minister willen voormalige donorlanden geen geld meer steken in
Malawi, omdat ze geen mismanagement en corruptie willen. De wortels daarvan liggen in
de Afrikaanse plattelandscultuur. Wie macht en rijkdom vergaart, moet zijn stam- en
dorpsgenoten mee laten delen. Je eigen club bevoordelen is vanzelfsprekend. Doe je dat
niet, dan lig je eruit.
naar: Ralf Bodelier, Verzwolgen toekomst, de Volkskrant, 21 december 2002
122p
Welke veronderstelling uit alinea 10 en 11 van de tekst Ban de armoede wordt door het
Welke veronderstelling uit alinea 10 en 11 van de tekst Ban de armoede wordt door hetvoorbeeld in fragment 1 tegengesproken?
Gebruik maximaal 20 woorden.
133p
Welke concrete actie zou, gelet op alinea 12, mogen worden verwacht om een einde te
Sommigen denken dat veel buitenlandse onvrede jegens Amerika wordt veroorzaakt door 
Welke concrete actie zou, gelet op alinea 12, mogen worden verwacht om een einde temaken aan de toestand in Malawi, zoals geschetst in fragment 1?
Gebruik maximaal 20 woorden.
Sommigen denken dat veel buitenlandse onvrede jegens Amerika wordt veroorzaakt door armoede, maar armoede is maar een deel van het probleem. Vooral de islamitische wereld
zit met een dilemma. Marktwerking is misschien goed voor de economie, maar soms slecht
voor de religie. Sommigen meten voorspoed af aan het aantal vestigingen van Nike en
McDonald’s, de aanwezigheid van MTV en grote bioscopen. Maar dat is tegelijkertijd een
indicatie van de corruptie van religieuze waarden.
naar: Jim Schilder, De totalitaire markt, HP/De Tijd, 21 juni 2002
143p
Toon met behulp van fragment 2 aan dat de Westerse beïnvloeding van de economie in
Toon met behulp van fragment 2 aan dat de Westerse beïnvloeding van de economie inarme landen zich tegen het Westen kan keren.
Gebruik maximaal 20 woorden.
In de tekst Ban de armoede zijn de volgende tekstdelen te onderscheiden:
deel 1: Situatie- en probleemschets
deel 2: Centrale vraagstelling(en) bij het probleem
deel 3: Verklaringen voor het uitblijven van oplossingen
deel 4: Afronding
151p
Met welke alinea begint deel 2?
Met welke alinea begint deel 2?161p
Met welke alinea begint deel 3?
Met welke alinea begint deel 3?Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.
171p
Hoe kan het schrijfdoel bij de tekst Ban de armoede het beste worden getypeerd?
activerend, want er wordt een oproep gedaan om de internationale orde die de armoede in
beschouwend, want er wordt een antwoord gezocht op de vraag naar de oorzaken van de
betogend, want er wordt beargumenteerd dat armoedebestrijding een kwestie is van
uiteenzettend, want er wordt een mondiale misstand uit de doeken gedaan zonder dat een
Hoe kan het schrijfdoel bij de tekst Ban de armoede het beste worden getypeerd?De tekst is vooral
activerend, want er wordt een oproep gedaan om de internationale orde die de armoede instand houdt, te wijzigen.
beschouwend, want er wordt een antwoord gezocht op de vraag naar de oorzaken van deNoord-Zuid-tegenstelling.
betogend, want er wordt beargumenteerd dat armoedebestrijding een kwestie is vannavolging van Verlichtingsideeën.
uiteenzettend, want er wordt een mondiale misstand uit de doeken gedaan zonder dat eenstandpunt wordt ingenomen.
181p
Welke van de onderstaande beweringen geeft de hoofdgedachte van de tekst het beste weer?
Het rijke Westen is er te weinig op uit de kloof tussen arm en rijk te dichten, die ontstaan is
Het Westen wijt de kloof tussen Noord en Zuid te gemakkelijk aan cultuurverschillen,
Men moet oog krijgen voor de oorzaken van de Noord-Zuid-tegenstelling om te voorkomen
Niet-democratische regeringen van arme landen zorgen ervoor dat de ideeën van de
Welke van de onderstaande beweringen geeft de hoofdgedachte van de tekst het beste weer? Het rijke Westen is er te weinig op uit de kloof tussen arm en rijk te dichten, die ontstaan isdoordat de Verlichtingsidealen maar binnen een beperkt gebied zijn geëffectueerd.
Het Westen wijt de kloof tussen Noord en Zuid te gemakkelijk aan cultuurverschillen,waardoor te weinig ondernomen wordt om de bestaande internationale orde te wijzigen.
Men moet oog krijgen voor de oorzaken van de Noord-Zuid-tegenstelling om te voorkomendat de afkeer tegen het Westen steeds dreigender vormen aanneemt.
Niet-democratische regeringen van arme landen zorgen ervoor dat de ideeën van deVerlichting in die landen geen wortel kunnen schieten, zodat de macht in handen van
weinigen blijft.
Maak een goedlopende samenvatting in correct Nederlands van maximaal 200 woorden van
