opgave 1Opgave 1 Wooncrisis
Bij deze opgave horen de teksten 1 en 2 en figuur 1 uit het
bronnenboekje.
Inleiding
Deze opgave gaat over de problemen op de woningmarkt en protesten die
in 2021 hiertegen gehouden zijn.
Gebruik regel 1 tot en met 24 van tekst 1, inclusief noot 1.
In tekst 1 staat dat tientallen organisaties zich achter de standpunten van
het protest hebben geschaard. Daaronder zaten ook politieke partijen die
in de Tweede Kamer zitten.
Er zijn verschillende politieke stromingen te onderscheiden. Deze
politieke stromingen hebben elk een andere opvatting over de rol van de
overheid.
12pBeredeneer welke politieke stroming het best past bij de standpunten van
de actievoerders. Gebruik in je redenering:
− een opvatting van deze politieke stroming over de rol van de overheid;
− een voorbeeld uit tekst 1 dat past bij de opvatting van deze politieke
stroming over de rol van de overheid.
Gebruik tekst 1.
Het systeemmodel van politieke besluitvorming bestaat uit vier
hoofdfasen, waaronder de fase feedback.
22pLeg uit in welke andere fase van het systeemmodel het woonprotest te
plaatsen is. Gebruik in je uitleg:
− de naam en omschrijving van de gekozen fase;
− informatie uit tekst 1.
Gebruik regel 39 tot en met 56 van tekst 1.
Er zijn verschillende soorten kapitaal, zoals economisch kapitaal.
Uit regel 39 tot en met 56 van tekst 1 kan worden afgeleid dat twee
andere soorten kapitaal kunnen bijdragen aan de politieke participatie van
hoogopgeleide jongeren om een verbetering van de woningmarkt te
bewerkstelligen.
34pBeredeneer voor deze twee andere soorten kapitaal dat ze kunnen
bijdragen aan de politieke participatie van hoogopgeleide jongeren.
Gebruik in je redenering:
− de namen van twee soorten kapitaal;
− bij elke soort kapitaal informatie uit regel 39 tot en met 56 van tekst 1
waaruit deze soort kapitaal blijkt;
− bij elke soort kapitaal een verschillende vorm van politieke participatie.
Gebruik regel 39 tot en met 56 van tekst 1.
42pLeg uit of de jongeren in het tekstfragment met het idee van een open of
van een gesloten samenleving zijn opgegroeid. Gebruik in je uitleg:
− een kenmerk van de gekozen samenleving (open of gesloten);
− informatie uit regel 39 tot en met 56 van tekst 1 waaruit dit kenmerk
van de gekozen samenleving blijkt.
Gebruik tekst 2.
Een kenmerk van de Nederlandse samenleving is dat Nederland een
geïndividualiseerde samenleving is. Er kunnen echter ook ontwikkelingen
zijn die bijdragen aan het tegenovergestelde van individualisering.
52pBeredeneer aan de hand van tekst 2 dat problemen op de woningmarkt
kunnen bijdragen aan het tegenovergestelde van individualisering.
Gebruik in je uitleg:
− de omschrijving van het kernconcept individualisering;
− informatie uit tekst 2 om je redenering te ondersteunen.
Gebruik tekst 2.
Sociale ongelijkheid kan sociale uitsluiting tot gevolg hebben. Sociale
uitsluiting heeft vier componenten. Een daarvan is het niet goed kunnen
voorzien in elementaire levensbehoeften.
62p− Noem een andere component van sociale uitsluiting die te herkennen
is in tekst 2.
− Geef een voorbeeld van deze component uit tekst 2.
Gebruik figuur 1.
Jaarlijks verschijnt er van Kences (Kenniscentrum Studentenhuisvesting)
een Landelijke monitor studentenhuisvesting (LMS), die een cijfermatig
inzicht geeft in de vraag en het aanbod naar studentenhuisvesting.
Uit de LMS 2021 blijkt dat het tekort aan studentenwoningen in één jaar
naar schatting is toegenomen met 4.500. Daarmee is het tekort opgelopen
tot 26.500 studentenwoningen. De komende acht jaar neemt het aantal
studenten dat op kamers woont naar verwachting toe met circa 57.000.
72pBeredeneer aan de hand van figuur 1 welk veranderingsproces bijdraagt
aan het toenemende tekort aan studentenwoningen. Gebruik in je
redenering:
− de naam en de omschrijving van een kernconcept bij het hoofdconcept
verandering;
− informatie uit figuur 1 waaruit het gekozen kernconcept blijkt.
Gebruik figuur 1.
Stel dat je naar aanleiding van de informatie in figuur 1 een onderzoek wilt
doen naar het tekort aan studentenwoningen.
82p− Formuleer een hypothese over het tekort aan studentenwoningen die
past bij de ontwikkeling in figuur 1.
− Benoem de afhankelijke en de onafhankelijke variabele in je
hypothese.
In de jaren 80 en 90 van de vorige eeuw vonden er verschillende
maatschappelijke ontwikkelingen plaats. Een daarvan is dat de
samenstelling van huishoudens in Nederland veranderde.
92p− Noem een verandering (vanaf de jaren 80) in de samenstelling van
huishoudens in Nederland, die mede de oorzaak kan zijn van het
tekort aan woningen in Nederland.
− Leg uit waarom deze verandering mede de oorzaak kan zijn van het
tekort aan woningen in Nederland.
opgave 2Opgave 2 Jezelf mogen zijn en erbij horen op je werk
Bij deze opgave hoort tekst 3 uit het bronnenboekje.
Inleiding
Deze opgave gaat over inclusiviteit op het werk. In tekst 3 staat een
interview met Onur Şahin. Hij doet onderzoek naar je thuis voelen op je
werk. Zijn onderzoek gaat onder andere over ‘erbij horen’ en ‘authentiek
kunnen zijn’.
Gebruik regel 1 tot en met 33 van tekst 3.
Şahin legt uit wat het betekent om niet jezelf te kunnen zijn op je werk.
102pLeg met het kernconcept identiteit uit wat het volgens tekst 3 betekent om
niet jezelf te kunnen zijn op je werk. Gebruik in je uitleg:
− de omschrijving van het kernconcept identiteit;
− informatie uit regel 1 tot en met 33 van tekst 3.
Gebruik regel 1 tot en met 33 van tekst 3.
Er kunnen zich verschillende situaties voordoen waarin mensen niet
langer bij een groep horen. Zo kan er sprake zijn van dropping out en
opting out.
112pBeredeneer dat als werknemers niet authentiek kunnen zijn, dit kan leiden
tot opting out. Gebruik in je redenering:
− een omschrijving van het begrip opting out;
− een kenmerk van een groep;
− informatie uit regel 1 tot en met 33 van tekst 3.
Gebruik regel 34 tot en met 62 van tekst 3.
Er zijn vier soorten sociale ongelijkheid. Een daarvan is een ongelijke
verdeling van economische hulpbronnen.
123pa Leg uit van welke andere soort sociale ongelijkheid sprake is in
regel 34 tot en met 62 van tekst 3. Gebruik in je uitleg:
− de naam en een voorbeeld van een andere soort sociale
ongelijkheid;
− informatie uit regel 34 tot en met 62 van tekst 3 waaruit deze soort
sociale ongelijkheid blijkt.
b Beredeneer vervolgens hoe in een diverse organisatie deze soort
sociale ongelijkheid kan worden tegengegaan. Gebruik in je uitleg
informatie uit regel 34 tot en met 62 van tekst 3.
Gebruik regel 34 tot en met 82 van tekst 3.
In tekst 3 wordt gesproken over mogelijk ongemak dat kan ontstaan
tussen werknemers in een diverse organisatie, omdat zij van elkaar
verschillen.
133pLeg uit hoe door middel van socialisatie in een diverse organisatie het
ontstaan van ongemak tussen werknemers kan worden tegengegaan.
Gebruik in je uitleg:
− de omschrijving van het kernconcept socialisatie;
− de omschrijving van het kernconcept cultuur;
− een voorbeeld uit regel 34 tot en met 82 van tekst 3 waarin cultuur te
herkennen is.
Gebruik regel 63 tot en met 82 van tekst 3.
In tekst 3 wordt beschreven hoe een organisatie aan een inclusieve
cultuur kan werken.
142pLeg uit dat er in een organisatie met een inclusieve cultuur sprake is van
een hoge mate van representativiteit. Gebruik in je uitleg:
− de omschrijving van het kernconcept representativiteit;
− informatie uit regel 63 tot en met 82 van tekst 3 om representativiteit
te illustreren.
Gebruik regel 83 tot en met 102 van tekst 3.
In regel 83 tot en met 102 van tekst 3 bespreekt Şahin wat de gevolgen
van een organisatie met een inclusieve cultuur zijn voor de bindingen van
werknemers. Er zijn vier vormen van sociale bindingen, waaronder
cognitieve bindingen en politieke bindingen.
153pLeg met een andere vorm van bindingen uit dat een inclusieve cultuur
invloed kan hebben op de sociale cohesie binnen een organisatie.
Gebruik in je uitleg:
− de omschrijving van het kernconcept sociale cohesie;
− de naam en omschrijving van een andere vorm van sociale bindingen;
− informatie uit regel 83 tot en met 102 van tekst 3 waaruit deze vorm
van bindingen blijkt.
Stel dat de directie in een diverse organisatie ontevreden is over de
omgang tussen de werknemers in de organisatie en daarvoor
maatregelen neemt. Deze maatregelen moeten ervoor zorgen dat alle
werknemers elkaar met respect behandelen.
Er zijn verschillende functies van socialisatie, zoals de functie
‘verandering van een (sub)cultuur’.
162pLeg uit welke andere functie van socialisatie de maatregelen van de
directie als doel hebben. Gebruik in je uitleg een omschrijving van deze
functie van socialisatie.
opgave 3Opgave 3 Windmolenprotest
Bij deze opgave horen de teksten 4 en 5 uit het bronnenboekje.
Inleiding
Deze opgave gaat over het protest tegen het plaatsen van windmolens in
Amsterdam. Begin 2020 heeft de gemeente Amsterdam besloten zo’n
zeventien windmolens te plaatsen, waaronder een aantal in
woongebieden.
Bewoners uit deze woongebieden maken zich onder andere zorgen over
de gevolgen voor hun gezondheid, zoals stress en slapeloosheid, door de
geluidshinder die de windmolens veroorzaken.
In deze opgave wordt onder windmolens en windturbines hetzelfde
verstaan.
Gebruik tekst 4.
172pLeg uit dat er sprake is van samenwerking tussen de Amsterdamse
artsen. Gebruik in je uitleg:
− de omschrijving van het kernconcept samenwerking;
− informatie uit tekst 4 waaruit het kernconcept samenwerking blijkt.
Gebruik tekst 4.
Macht kan voortvloeien uit verschillende soorten machtsbronnen, zoals
politieke machtsbronnen.
183pLeg uit dat de Amsterdamse artsen macht willen uitoefenen. Gebruik in je
uitleg:
− de omschrijving van het kernconcept macht;
− de naam en een voorbeeld van een ander soort machtsbronnen uit
tekst 4;
− informatie uit tekst 4 waaruit het kernconcept macht blijkt.
Gebruik regel 21 tot en met 40 van tekst 4.
Informatiebronnen kunnen worden beoordeeld op de mate van
objectiviteit, de mate van betrouwbaarheid en de mate van
representativiteit.
192p− Geef aan wanneer een informatiebron representatief is.
− Leg vervolgens uit dat de bezwaren van de Amsterdamse artsen tegen
het RIVM-onderzoek zich richten op de mate van representativiteit van
deze informatiebron. Gebruik in je uitleg informatie uit regel 21 tot en
met 40 van tekst 4.
Gebruik de onderstaande inleiding van de vraag.
In februari 2020 had de gemeente Amsterdam zeven ‘windzoekgebieden’
(mogelijke gebieden voor windmolens) aangewezen om onderzoek te
doen naar de mogelijkheden voor windmolens. Na nader onderzoek en
inspraak en participatie van bewoners heeft het college van B en W deze
zoekgebieden in maart 2021 aangepast. De mogelijke gebieden voor
windmolens zijn verkleind en er is een keuze gemaakt over in welke van
deze zoekgebieden als eerste wordt gekeken naar een geschikte locatie.
De ambitie om vóór 2030 50 megawatt extra aan windenergie op te
wekken, blijft overeind. In de aangepaste voorkeursgebieden wil de
gemeente starten met het maken van concrete plannen.
Het gebied voor de kade van IJburg is geen voorkeursgebied meer.
(bron: amsterdam.nl)
De politieke besluitvorming rondom de definitieve plaatsing van
windmolens in Amsterdam kan geanalyseerd worden met het
barrièremodel.
202pLeg uit op basis van de inleiding welke barrière als laatste genomen is en
leg uit wat de eerstvolgende barrière is die nog niet helemaal genomen is.
Gebruik in je uitleg:
− de barrière die als laatste genomen is en de eerstvolgende barrière
die nog niet helemaal genomen is;
− bij beide barrières informatie uit de inleiding van de vraag.
Gebruik tekst 5.
212pBeredeneer dat in tekst 5 het kernconcept representatie te herkennen is.
Gebruik in je redenering:
− de omschrijving van het kernconcept representatie;
− informatie uit tekst 5 waarin het kernconcept representatie te
herkennen is.
Let op: de laatste vraag van dit examen staat op de volgende pagina.
Gebruik regel 19 tot en met 57 van tekst 5.
In tekst 5 reageert een aantal bewoners op het besluit dat er geen
windmolens geplaatst zullen worden op IJburg, maar dat andere locaties,
zoals in Amsterdam-Noord blijven staan als voorkeursgebied.
222pLeg uit dat uit de uitspraken van de bewoners in tekst 5 blijkt dat zij
sociale ongelijkheid ervaren. Gebruik in je uitleg:
− de omschrijving van het kernconcept sociale ongelijkheid;
− informatie uit regel 19 tot en met 57 van tekst 5.
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift.
