opgave 1Opgave 1
Loonmatiging en werkloosheid Als in Nederland een lage economische groei leidt tot stijgende werkloosheid, pleiten veel politici voor loonmatiging. Dat leidt vaak tot discussies. Het is namelijk niet altijd duidelijk wat onder loonmatiging wordt verstaan. Bovendien wordt verschillend gedacht over de gevolgen van loonmatiging voor de werkloosheid. Van de Nederlandse economie over een bepaald jaar zijn de gegevens in tabel 1 bekend. tabel 1 procentuele stijging ten opzichte van voorafgaand jaar reëel nationaal product 0,25 prijspeil arbeidsproductiviteit nominaal * niet ingevuld loon werknemers 1,25 2,50 ......* Onder loonmatiging kan worden verstaan een loonontwikkeling waarbij de loonkosten per eenheid product dalen. Stel dat in het betreffende jaar het ‘nominaal loon werknemers’ stijgt met 1,00%.
→ Met welk percentage moet het ‘nominaal loon werknemers’ in het betreffende jaar dan stijgen om van loonmatiging te kunnen spreken? Verklaar het antwoord. Stel dat in het betreffende jaar door loonmatiging de loonkosten per eenheid product dalen. Het gevolg van deze loonmatiging voor de werkloosheid kan dan op verschillende manieren worden beredeneerd. redenering loonmatiging 1 redenering loonmatiging 2 (a) (c) (b) (d) de werkloosheid daalt de werkloosheid stijgt
→ Wat moet bij de letters (a) tot en met (d) worden ingevuld om twee economisch correcte redeneringen te krijgen? Maak gebruik van de onderstaande economische verschijnselen: • de internationale concurrentiepositie van bedrijven verbetert • de consumptieve bestedingen dalen • de export stijgt • de koopkracht van werknemers daalt Neem de letters (a) tot en met (d) over en schrijf achter elke letter welk verschijnsel daarbij hoort.
opgave 2Opgave 2
uit een krant:
Dumping bedreigt Amerikaanse werkgelegenheid
Indonesië stimuleert zijn kwakkelende economie door staal op de Amerikaanse markt onder
de kostprijs te verkopen. Volgens de Amerikaanse staalproducenten moet deze vorm van
oneerlijke concurrentie worden bestreden door het instellen van invoerrechten. Indonesië
stelt echter dat dumping tijdelijk is toegestaan om een stukje van de markt te veroveren.
Indonesië dreigt op zijn beurt met het instellen van invoerrechten op Amerikaanse
producten.
42p
Verklaar de kop van het bovenstaande krantenbericht.
52p
Leg uit hoe met het instellen van invoerrechten de dumping op de Amerikaanse markt wordt
bestreden.
In het kader van de internationale handel worden begrippen gebruikt als protectie,
vrijhandel, handelsoorlog en internationale arbeidsverdeling.
uitspraak 1
Als Amerika en Indonesië overgaan tot het instellen van invoerrechten, leidt dat tot
toenemende internationale arbeidsverdeling.
uitspraak 2
Als Amerika en Indonesië overgaan tot het instellen van invoerrechten op elkaars
producten, is er sprake van een handelsoorlog.
62p
Geef voor elke uitspraak aan of deze juist of onjuist is.
opgave 3Opgave 3
Voegt de kapper iets toe?
De heren De Kort en De Lang zijn samen eigenaar van een kapperszaak met als rechtsvorm
de vennootschap onder firma. In 2004 was firmant De Kort fulltime als kapper in de zaak
werkzaam. Firmant De Lang deed uitsluitend de administratie en had daaraan een halve
weektaak. In hetzelfde jaar werkten in de zaak tien kappers in loondienst, van wie er vier
een volledige en zes een halve baan hadden.
De Kort en De Lang maken zich zorgen over de toekomst van de zaak en in een gesprek
daarover komen de onderstaande twee overzichten op tafel. Overzicht 1 heeft betrekking op
het hele jaar 2004 en overzicht 2 heeft betrekking op 31 december 2004.
300.000
eigen vermogen 108.000
vlottend kapitaal 10.000
vreemd vermogen 208.000
betalingsmiddelen 6.000
Overzicht 1 is de...(1)... en overzicht 2 is de...(2)... van de kapperzaak van De Kort en
De Lang.
71p
Wat moet in plaats van de cijfers worden ingevuld om een economisch correcte tekst te
krijgen?
bij (1) balans / resultatenrekening
bij (2) balans / resultatenrekening
Drie klanten discussiëren tijdens het wachten over de aansprakelijkheid van De Kort en
De Lang voor de schuld van de firma.
klant 1
De Kort en De Lang zijn niet met hun privé-vermogen voor de schuld aansprakelijk.
klant 2
De Kort en De Lang zijn met hun privé-vermogen ieder voor de helft van de schuld
aansprakelijk.
klant 3
De Kort en De Lang zijn met hun privé-vermogen ieder voor de hele schuld aansprakelijk.
82p
Welke klant heeft gelijk?
92p
Bereken de werkgelegenheid in arbeidsjaren in deze kapperszaak in 2004.
De toegevoegde waarde van de kapperszaak in 2004 bedraagt....
102p
Wat moet op de stippels worden ingevuld: € 400.000, € 380.000, € 116.000 of € 108.000?
opgave 4Opgave 4
RAIL ontspoord? In een land is het reizigersvervoer per spoor volledig in handen van de particuliere onderneming RAIL. RAIL heeft met het oog op haar bedrijfsresultaat een tariefsverhoging aangekondigd waardoor de prijs per reizigerskilometer stijgt van 5,9 naar 6,4 cent. De kwaliteit van de dienstverlening laat echter te wensen over: de treinen zijn overvol en rijden vaak niet op tijd. De voorgenomen tariefsverhoging roept daardoor zóveel protesten op dat deze wordt besproken in het parlement. Een van de politieke partijen doet het voorstel een wet aan te nemen waarin wordt bepaald dat RAIL de prijs altijd zodanig moet vaststellen dat er winst noch verlies wordt gemaakt. Daarbij ontstaat een discussie over de voor- en nadelen van een dergelijk ingrijpen in de markt door de overheid. figuur 1 rrreeeiiizzziiigggeeerrrssskkkiiilllooommmeeettteeerrr 0 0 13,9 14,0 14,1 14,2 14,3 14,4 aantal reizigerskilometers (x 1 miljard) Vóór de tariefsverhoging is de prijs per reizigerskilometer ...(1)... dan de kostprijs per reizigerskilometer en is er bij RAIL sprake van ...(2)....
→ Wat wordt de prijs per reizigerskilometer als het voorstel van de politieke partij wordt aangenomen? Kees zegt dat overheidsingrijpen in de markt in de beschreven situatie de consument op korte termijn voordeel oplevert. Josette zegt dat overheidsingrijpen in de markt in de beschreven situatie de consument op lange termijn nadeel oplevert.
opgave 6Opgave 6
Van ruilen komt niet altijd huilen uit een krant (mei 2002): Crisis in Argentinië Ruilkringen bloeien door crisis In 2002 kwam de Argentijnse Argentijn Victor Hernandez had het geloof in economie in een ernstige crisis een baan verloren. Totdat hij lid werd van de terecht. De koers van de Argentijnse ruilkring ‘Club de Trueque’. Aan de leden munt, de peso, die jarenlang rond één van de ruilkring kan hij zijn diensten als dollar schommelde, veranderde sterk. elektricien aanbieden. In ruil daarvoor Eind 2002 moest voor een ontvangt hij ‘crédito’s’. Met die crédito’s kan Amerikaanse dollar 3,57 peso betaald hij producten en diensten kopen bij de andere worden. Om te voorkomen dat de leden van de ruilkring. Hernandez kan nu Argentijnen hun geld naar het werken en boodschappen doen, en dat laatste buitenland zouden brengen, werd een zonder een peso op zak te hebben. Hoewel de maatregel genomen, de zogenoemde Argentijnse belastingdienst bij deze ‘corralito’. De corralito hield in dat ruilkringen buitenspel staat, juicht de de Argentijnen per maand maximaal overheid hun bestaan toch toe omdat steeds 1.000 peso van hun betaal- en meer Argentijnen alleen dankzij deze spaarrekeningen mochten opnemen. ruilkringen kunnen overleven.
